و چون مطلوب ناپيدا و رهنما ناموجود و هواى نفس غالب و طالب غافل باشد ، وصول غيرممكن گردد و راهها بسته شود . و اگر كسى بيدار شود و يا در اثر تنبه كسى توجه پيدا كند و در خويشتن شوقى براى بدست آوردن محصول آخرت يابد ، بايد بداند كه اين راه را شرائطى است كه نخست آنها را مقدم مىبايد داشت و وسائل نجاتى كه بدانها چنگ مىبايد زد و حصار اطمينانى كه در آن جاى مىبايد گرفت تا از دزدان و رهزنان امان يابد و همچنين وظائفى كه در سلوك بدانها ملتزم مىبايد بود . اما شرائط عبارت است از رفع حجاب و سدّى كه ميان او و حق است ، چه مردمان از حق در اثر تراكم حجابها و سدهائى كه به راهشان است ، محرومند . و خداوند سبحان فرمايد « 1 » : « پيش روى آنان سدى قرار داديم و پشتشان سدى و آنان را فروگرفتيم پس نمىبينند » . و حجابها چهارند : مال و مقام و تقليد ( بىتحقيق ) و معصيت . پس حجاب اولين را مىبايست به بخشش از خود دفع كند ، مگر آن مقدار كه بدان نيازست ؛ تا دلش بدان مشغول نگرد ، كه حتى درهمى نيز به اندازه‌ى خود دل را مشغول مىكند . و چاره‌ى حجاب دوم دورى جستن از موقعيت‌هاى آن است و تواضع نمودن و از آنچه شهرت ايجاب مىكند دور بودن . و چاره‌ى سومين حجاب به پيروى نكردن از روشى خاص و ترك ديگر روشهاست ، و اينكه حقيقت امر را در اعتقادات خويش با مجاهدت - و نه با مجادله - بدست آرد . و چهارمين را به توبه تدارك مىبايد كرد و رفع مظالم خود ، تصميم بر

--> ( 1 ) - وَ جَعَلْنا مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَ مِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْناهُمْ فَهُمْ لا يُبْصِرُونَ . [ سوره يس 36 / 9 ]